Tue, 09/20/2016 - 15:56 - 80 Views

Trong khuôn khổ hoạt động của dự án “Tăng cường hỗ trợ bảo vệ quyền lợi Người tiêu dùng: nghiên cứu và truyền thông thay đổi hành vi – Trường hợp Ngành thực phẩm chế biến”, Viện Khoa học xã hội Vùng Nam bộ (SISS) vừa tổ chức một buổi hội thảo công bố kết quả nghiên cứu sơ bộ về chủ đề này vào ngày 30/08/2016.

Đây là một dự án hợp tác giữa Tổ chức Quỹ Châu Á (The Asia Foundation) và Viện Khoa học xã hội Vùng Nam bộ (SISS). Thời gian thực hiện của dự án này được chia làm 2 giai đoạn: (1) từ tháng 8/2015 đến tháng 8/2016: khảo sát thực địa nhằm tạo ra các hiểu biết mới và (2) từ tháng 9/2016 đến tháng 9/2017: truyền thông tạo nhận thức mới và hành động chung hướng đến bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Nghiên cứu này chỉ tập trung vào 5 nhóm mặt hàng thực phẩm chế biến thiết yếu là: nước giải khát; sữa và chế phẩm từ sữa; chế phẩm từ thịt, cá; chế phẩm từ gạo, ngũ cốc; và nước chấm các loại. Tại hội thảo, đại diện nhóm nghiên cứu đã trình bày kết quả nghiên cứu sơ bộ. Năm 2010, Luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng ra đời, giúp cho các cơ quan quản lý nhà nước có cơ sở pháp lý để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Tuy nhiên, hiện nay một số quy định trong Luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Luật an toàn thực phẩm cùng với các văn bản luật và dưới luật còn mâu thuẫn, chưa khả thi. Với tính chất là một thành phố dẫn dắt sự phát triển của quốc gia, TP.HCM đã có nhiều sáng kiến khởi đầu và dựng lên hình ảnh một chính quyền kiến tạo sự đồng hành, chẳng hạn như “Đề án thí điểm thành lập Ban quản lý an toàn thực phẩm TP.HCM. Trong số các tổ chức xã hội, Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam (Vietnam Standards and Consumers Association -Vinastas) có vai trò tích cực trong công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Thêm vào đó, các cơ quan báo chí và truyền thông đã tạo hiệu ứng cao trong dư luận xã hội, tác động đến cơ quan quản lý nhà nước. Về phía doanh nghiệp, các doanh nghiệp lớn và vừa thường quan tâm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Còn một số các doanh nghiệp nhỏ chưa chú trọng đến thương hiệu và trách nhiệm xã hội đối với việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Người tiêu dùng thường chưa quan tâm đến việc lấy hóa đơn nên sẽ thiếu cơ sở pháp lý khi cần khiếu nại.

Một số chương trình hành động cũng đã được thảo luận nhằm bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng và các bên liên quan theo hướng đồng hành (win-win). Một đại biểu thuộc khối doanh nghiệp cho rằng xã hội thường quan tâm đến người tiêu dùng, trong khi đó mọi người quên rằng nhà sản xuất cũng là một người tiêu dùng, và lại là một người tiêu dùng lớn, ví dụ, người tiêu dùng cá thể thường chỉ mua một chai nước mắm, còn nhà sản xuất thì mua hàng tấn nước mắm. Hiện nay các doanh nghiệp làm ăn chân chính vẫn phải tự bơi mà không có ai bảo vệ. Tóm lại bảo vệ người tiêu dùng cũng chính là bảo vệ các doanh nghiệp làm ăn chân chính.

Lê Thị Hạnh