Fri, 02/24/2017 - 14:29 - 66 Views

Tại nhiều quốc gia đang phát triển, việc tránh thai và kế hoạch hóa gia đình là những vấn đề nhạy cảm. Nhưng điều gì đang xảy ra khi người dân ở cộng đồng tự đòi hỏi điều này cho chính họ? 

Bạch tuộc biển sâu là một nhu cầu thực phẩm căn bản của những cộng đồng ngư dân vùng xa dọc theo bờ biển Madagascar.

Đó là một thách thức cao và không bền vững đối với loại sinh vật biển sâu này. Để ngăn chặn kịch bản chạy đua tới đáy biển, tổ chức phi chính phủ Blue Ventures của Anh đã làm việc chặt chẽ với người dân địa phương để khuyến khích các hoạt động đánh bắt lành mạnh.

Kể từ khi tổ chức này thành lập cửa hàng trên bờ Tây xa xôi của hòn đảo vào năm 2003, số lượng bạch tuộc tại đây đã tăng đáng kể. Điều này quay lại giúp cho việc bảo tồn nền tảng kinh tế của ngư dân.

Thành công trên đã khuyến khích nhân viên của Blue Ventures thắt chặt hơn mối quan hệ với các làng đánh bắt thủy sản tại khu vực này, sau đó nhân viên  hỏi họ về những thứ họ cảm thấy đang cần. Câu trả lời nhận được thật bất ngờ.

“Các lãnh đạo cộng đồng tiếp cận chúng tôi để được cung cấp dịch vụ kế hoạch hóa gia đình”, bà Caroline Savitsky, điều phối viên của tổ chức phi chính phủ kể lại với báo Deutsche Welle (DW). Chương trình Sadify, theo tiếng Malagasy có nghĩa là “tự do để lựa chọn”, đã được thành lập được gần 10 năm nay. Chương trình này có một thập kỉ kinh nghiệm trong việc tổ chức các buổi nói chuyện về kế hoạch hóa gia đình dựa vào cộng đồng cho những thị trấn đánh bắt thủy sản như Andavadoaka, nằm tại cuối con đường độc đạo bằng đất, cách thủ đô Toliara của vùng Atsimo-Andrefana một ngày lái xe.

Phụ nữ địa phương giờ đây đã tiếp cận được những cách phòng tránh thai theo giá gốc, mà nếu theo giá thị trường thì sẽ vẫn nằm ở ngoài tầm với của họ.

Nam và nữ đã gắn với vai trò mới

Theo bà Savitsky, việc cung cấp cho nữ giới và các gia đình “cách tiếp cận và những thông tin về các phương pháp tránh thai khác nhau” là một trong những mục đích chính của chương trình Sadify. “Việc trao quyền cho phụ nữ để họ quyết định sẽ có bao nhiêu con, và khi nào sẽ có con là điều quan trọng”

Tiếp cận kế hoạch hóa gia đình đã mở ra những vai trò mới cho phụ nữ tại Andavadoaka 

Đó là về quản lí cuộc sống riêng của họ và nghề thủy sản địa phương, thứ đem lại nguồn đạm dinh dưỡng chủ yếu và và an ninh tài chính.

Phụ nữ gia nhập vào chương trình Sadify được khuyến khích tham gia vào những buổi họp lập kế hoạch cộng đồng nhằm quản lý nghề thủy sản, trong khi chồng của họ được khuyến khích tham gia những buổi nói chuyện về kế hoạch hóa gia đình.

Mục tiêu bao trùm của nhóm là nhằm trao quyền cho cộng đồng trong việc ra quyết định về những vấn đề đã được thông báo trước, dù là về sức khỏe sinh sản hay là về quyền sở hữu ngư trường, khi xóa bỏ rào cản về giới.

Khi khảo sát ngẫu nhiên tại các cộng đồng nghề thủy sản của Velondriake – nơi làm việc của tổ chức Blue Ventures – đến năm 2013, có hơn 50 phần trăm phụ nữ ở độ tuổi sinh sản đã sử dụng biện pháp tránh thai. Tỷ lệ này đã tăng gấp năm lần từ khi có sự ra đời của chương trình Sadify vào năm 2007.

Sự gia tăng này còn tương quan với việc tăng từ 0 tới 38% số phụ nữ ở vị trí lãnh đạo trong việc quản lý ngư nghiệp. Một số còn khởi nghiệp kinh doanh của riêng mình, nuôi trồng rong biển và dưa leo biển.

Giới và môi trờng

Cách tiếp cận nhiều mặt đối với việc bảo tồn về dân số, sức khỏe và môi trường đã công nhận sự liên kết chặt chẽ giữa con người và thế giới tự nhiên.

Việc thực hiện nghề thủy sản bền vững còn giúp cho số lượng bạch tuộc trong khu vực tăng nhiều trở lại. 

Có khoảng 1 tỉ người đang sinh sống trong hoặc gần những điểm nóng sinh thái dưới áp lực mạnh của việc khai thác tài nguyên như đánh bắt thủy sản và phá rừng quá mức. 

Madagascar là một trường hợp điển hình. Đó là ngôi nhà của 21 triệu người và hàng ngàn giống loài mà ta không thể tìm thấy ở nơi nào khác trên trái đất, Madagascar đang đấu tranh để bảo tồn an ninh kinh tế và an ninh lương thực.

Và trong khi Madagascar đang có loại hình trợ giúp từ sáng kiến của tổ chức Blue Ventures đã phục vụ 50 ngàn người, thì chiến dịch bảo tồn kép này vẫn chưa được thực hiện rộng rãi ở những nơi khác.

Tại nhiều nước đang phát triển, quyền của phụ nữ về việc lựa chọn khi nào có thai và quyết định số con vẫn còn là một vấn đề nhạy cảm.

Những gia đình ít người thì tốt cho đa dạng sinh học

Theo A. Tianna Scozzaro, giám đốc chương trình giới, dân số và môi trường tại Washington DC, các văn phòng của Câu lạc bộ Sierra, cho rằng sự kết nối giữa quy mô gia đình và đa dạng sinh học bây giờ đang là một phần của thảo luận giữa những chuyên gia bảo tồn ở các hội nghị cấp cao như các hội nghị gần đây của IUCN, CITES, và COP13.

Nhưng trong bối cảnh của việc đạt được mục tiêu phát triển bền vững và an ninh lương thực, điều này thường có vẻ như đi ngược lại với việc đạt được quyền sinh sản cho phụ nữ.

Bà A. Tianna Scozzaro nói: “Vấn đề về giới cần được đưa vào các hoạt động về môi trường”, bà cũng cho biết thêm rằng khi phụ nữ tham gia đầy đủ hơn trong đời sống chính trị và kinh tế, sự hiện diện của họ đang làm thay đổi khung cảnh xã hội.

Tổ chức Blue Ventures tổ chức các buổi hội thảo về kế hoạch hóa gia đình ở các thị trấn nhỏ chuyên đánh bắt thủy sản quanh Madagascar.

Bà nêu một số ví dụ: “Càng nhiều phụ nữ tham gia vào quốc hội, thì càng có những kết quả tốt hơn về môi trường. Phụ nữ càng có khả năng phê chuẩn hiệp ước môi trường.”

Hơn thế nữa, ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy có một mối tương quan giữa bình đẳng giới và quản lí môi trường ở khu vực nông thôn trên toàn cầu.

Về trường hợp của nền công nghiệp bạch tuộc tại Madagascar, việc đưa thêm phụ nữ vào nguồn nhân lực ở cấp quản lý đã và đang làm nổi bật những lợi ích tiềm năng của cách tiếp cận đa chiều đối với việc bảo tồn. Và việc này không chỉ dành cho cộng đồng địa phương.

“Thật là tuyệt vời khi các nhóm bảo tồn có khả năng đáp ứng những nhu cầu cấp bách nhất tại nơi họ làm việc. Và các tổ chức chăm sóc sức khỏe yêu thích chương trình này vì họ muốn vươn tới tiếp cận những người bên ngoài khu vực thành thị,” Savitsky chia sẻ.

Theo Enrique Gili – Ngày 20.12.2016

Nguồn: http://www.dw.com/en/what-do-fishing-and-family-planning-have-in-common/a-36826151

Nguyễn Hoàng Ánh Linh dịch