Tue, 11/01/2016 - 16:09 - 142 Views

Từ Kenya tới Mexico, nhiều nhóm phụ nữ năng động đang chung tay đấu tranh chống lại những vấn đề gây ảnh hưởng tiêu cực đến cuộc sống của họ chẳng hạn như quấy rối tình dục, bạo lực và bất bình đẳng. Các nhóm phụ nữ đã sử dụng  những đội viên dân phòng và kỹ thuật số để mở ra sự thay đổi.

Tại một căn phòng trống miền núi thuộc vùng sâu Pakistan, nữ giới thách thức phong tục địa phương bằng cách thường xuyên tập hợp nhau lại để giải quyết các trường hợp bạo lực gia đình, tội phạm và tranh cãi về pháp lý. Cách đó nửa vòng trái đất, bốn phụ nữ mặc trang phục cao bồi sặc sỡ hát giai điệu quán rượu nhằm lên án vấn nạn giết hại phụ nữ đang tràn lan ở miền bắc Mexico. Còn tại khu ổ chuột tuyệt vọng ở miền Bắc Ấn Độ, các cô gái mặc bộ quần áo đỏ đang truy nã những kẻ tấn công và bảo vệ lẫn nhau.

Các nhóm phụ nữ này dù sống cách xa nhau về địa lý, khác nhau về văn hóa và chú trọng đến những mục đích khác nhau, nhưng họ là một phần của xu hướng rộng lớn hơn và hiện đang phát triển trên toàn thế giới: Phụ nữ cho rằng họ đã chịu đựng đủ rồi và đây là lúc họ phải đấu tranh giành lại quyền được an toàn, bình đẳng và có điều kiện sống tốt đẹp hơn bằng cách tự trao quyền cho chính mình, phá bỏ mọi rào cản và định kiến xã hội hiện hành.

“Ngày càng có nhiều người hơn nhận ra họ đang có những quyền gì và họ lẽ ra phải có những quyền gì”,  Bà Gwen Young, Giám đốc Tổ chức sáng kiến toàn cầu về phụ nữ lãnh đạo, đã phát biểu như trên tại nhóm chuyên gia Trung tâm Wilson có trụ sở tại Washington. “Họ có thể đứng lên và nói: Đây là những quyền mà tôi đang yêu cầu, đây là cách thức ăn mặc của tôi, đây là cách thức mà tôi muốn làm. Hiện nay trên khắp thế giới đang có sự phát triển lớn mạnh vô cùng của các nhóm hoạt động xã hội”.

Bản đồ chống quấy rối tình dục (HarassMap) được vẽ ra để chấm dứt sự cam chịu của xã hội về quấy rối tình dục ở Ai Cập.

Một số trong các nhóm hoạt động xã hội này, chẳng hạn như nhóm Las Reinas Chulas ở Mexico gồm toàn nữ hát tứ ca ở quán rượu, và nhóm hội đồng bộ tộc nữ – còn gọi là jirga- đầu tiên tại thung lũng Swat của Paskistan, trước đây là thành trì của Taliban, đang làm thay đổi hoàn toàn các hình thức truyền thống của hoạt động xã hội. Những trường hợp khác, chẳng như HarassMap – là một công cụ trực tuyến để báo cáo và vẽ bản đồ những vụ quấy rồi tình dục diễn ra trên đường phố, và Quỹ công dân kỹ thuật số của Afghanistan dạy các em gái sử dụng thành thạo máy tính và tham gia thế giới mạng trực tuyến, cũng đang sử dụng công nghệ mới để tác động đến các vấn đề xã hội. Elaha Mahboob, người đồng sáng lập Qũy công dân kỹ thuật số cho biết: “Một số trẻ em gái này không được học đầy đủ - các em đã không có cơ hội đi ra bên ngoài để mở rộng kiến thức hoặc cha mẹ các em đã không cho phép các em ra ngoài,” “chúng tôi muốn tăng quyền cho các em và tạo ra một tương lai tươi sáng cho các em thông qua chương trình này.

Tiến lên phía trước vì quyền của phụ nữ

Tại một vài quốc gia trên thế giới, phụ nữ đã thực sự có bước tiến lớn trong xã hội. Đã có 17 quốc gia có phụ nữ đứng đầu Chính phủ hay được bổ nhiệm là nguyên thủ quốc gia. Đến năm 2014, đã có 59 quốc gia áp dụng luật về việc trả lương công bằng cho phụ nữ và nam giới, 125 quốc gia thông qua Luật cấm quấy rối tình dục tại nơi làm việc, và 128 quốc gia đã có luật đảm bảo cho phụ nữ đã có gia đình được công bằng về mặt tài sản theo quy định của Liên Hiệp Quốc. “Chúng ta đang ở vào thời điểm đạt được nhiều tiến bộ”, bà Young nói. “Vai trò của phụ nữ ngày nay đã được người ta nhìn nhận khác hẳn so với 10 năm trước đây và vấn đề này vẫn đang được tiếp tục bàn luận.”

Tuy nhiên, cũng còn lâu mới hoàn thành được công tác này.

Trên toàn thế giới, tình trạng bạo lực trên cơ sở giới ảnh hưởng đến ít nhất 30% phụ nữ: Theo Đài quan sát quốc gia về việc giết hại nữ công dân, mỗi ngày có 6 phụ nữ bị sát hại tại  Mexico. Trên khắp thế giới, có hơn 300.000 phụ nữ và trẻ em gái tử vong vì những vấn đề liên quan đến mang thai và sinh sản, và gần hai phần ba trên tổng số 750 triệu người trưởng thành mù chữ trên thế giới là nữ.

Quyền của phụ nữ bị thu hẹp lại

Đối với tất cả những gì nữ giới đã đạt được ở lĩnh vực chính trị, vào năm 2014, có chưa đến một phần tư nhà lập pháp trên thế giới là phụ nữ. Và trong một số trường hợp, quyền của nữ giới đã bị thu hẹp lại: Chẳng hạn như tại những nơi có nhà nước Hồi giáo, nữ giới thường bị đối xử như vật sở hữu hoặc tệ hơn. Trong khi đó, một số bang tại Hoa Kỳ, việc tiếp cận dịch vụ phá thai an toàn và hợp pháp lại tiếp tục gặp khó khăn. Và những phụ nữ hoạt động để cải thiện tình trạng này của các phụ nữ phá thai thường thấy chính mình đang gặp khó khăn.  

Vào ngày Quốc tế phụ nữ, người dân trên thế giới phản đối bạo lực đối với phụ nữ.

“Chúng tôi thất vọng vì sự trì trệ của Chính phủ, sự gia tăng bạo lực, gia tăng bất bình đẳng giới, và kèm theo đó là nhiều hình thức bạo lực mới khác nhắm vào những phụ nữ dám nói ra”, bà Lisa Veneklasen; người đồng sáng lập và giám đốc điều hành của JASS, một nhóm nữ hoạt động xã hội trên toàn cầu –đã chỉ trích như vậy. “Ngay cả ở Hoa Kỳ, một không gian để tự do nói về vấn đề tình dục và nạo phá thai cũng bị thu hẹp lại. Các phần tử tôn giáo cực đoan rất mạnh này đã tạo ra nhiều điều đáng xấu hổ.” Trên thế giới, các vấn đề bình đẳng và quấy rối tình dục cũng đang quay lại lương tri công chúng, đó cũng có phần nhờ vào chương trình hoạt động trực tuyến như Dự án Chống phân biệt đối xử về giới hàng ngày (Everyday Sexism Project) được khởi xướng bởi Laura Bates, một phụ nữ người Anh, bà đã cho thu thập những trải nghiệm của phụ nữ về việc phân biệt đối xử về giới  và mời những ngôi sao nổi tiếng như Beyoncé, Emma Watson và Jennifer Lawrence nói về những vấn đề như việc trả lương công bằng.

Cho đến nay, tất cả những điều này chưa cần phải chuyển sang thành chính sách với những kết quả cụ thể và đo lường được, nhưng nó đã làm cho mọi người lên tiếng. Theo một báo cáo của OECD năm 2015, các nhà hoạt động trong lĩnh vực giới đã “nhấn mạnh tầm quan trọng của phương tiện truyền thông xã hội đã giúp cho họ, liên lạc được với nhau trong và ngoài biên giới các nước,”  đặc biệt là xét đến trường hợp phụ nữ nói chung thường thiếu tiếp cận công nghệ và hay gặp phải vấn đề quấy rối qua mạng, và kiểm duyệt trên mạng internet.

Thêm vào đó cũng có rất nhiều người đàn ông ủng hộ cho phụ nữ được có nhiều quyền hơn và thay mặt phụ nữ đi biểu tình.

Và một "sự đột biến trong các blogger nữ" đã thu hút một thế hệ phụ nữ trẻ hơn, trong khi các hoạt động hashtag[1] đã giúp đưa lên hàng đầu các vấn đề của phụ nữ chưa được báo cáo đầy đủ bởi các phương tiện truyền thông, bản báo cáo nói. Chẳng hạn, trước đây việc hàng trăm nữ sinh Nigeria bị bắt cóc chỉ nhận được rất ít sự quan tâm từ giới truyền thông trong nước, nhưng từ khi có chiến dịch hastag #BringBackOurGirls (tạm dịch: Hãy đưa các cô gái trở về) thì đã có hơn một triệu lần chia sẻ trên mạng xã hội Tweeter vào năm 2013 và giúp tạo nên mối quan tâm của cộng đồng quốc tế đến vụ việc này. Nhưng những thay đổi có thể cần một thời gian dài.

“Một sự thay đổi sâu sắc thì luôn là một điệu nhảy với một bước tiến, lại có hai bước lùi và ba bước ngang,” bà Lisa Veneklasen của Tổ chức JASS ví von như vậy. Đôi khi trong một thế giới đang bị những ứng dụng công nghệ điều khiển một cách quá mức và thường dùng những đoạn clip ngắn, có một kỳ vọng rằng nếu bạn chỉ có được bằng chứng đến chừng đó thôi, bạn chỉ cần thay đổi chính sách, sự thay đổi sẽ diễn ra.”

Câu chuyện này được trích từ dự án báo cáo phát triển "Enough! Women Fighting Violence Against Women Together in Unique Ways" (tạm dịch: “Đủ rồi! Phụ nữ chống lại bạo lực, phụ nữ cùng chung tay với những cách đấu tranh độc đáo”) và được đồng tài trợ bởi Trung tâm Báo chí châu Âu và Qũy Bill & Melinda Gates.

 

Theo Jennifer Collins, 08.03.2016

Nguồn: http://www.dw.com/en/enough-is-enough-women-fight-for-change/a-19100126

 


[1] Chú thích của người dịch: Hashtag thường được bắt đầu với dấu '#' và các từ khóa được viết liền nhau tạo thành một chủ đề. Khi người dùng click vào đó, sẽ hiển thị kết quả bao gồm các dòng tin, hình ảnh hoặc đường dẫn liên kết chia sẻ cho một chủ đề đó.