Tue, 01/12/2016 - 14:19 - 92 Views

Việc xây dựng các hoạt động hỗ trợ pháp lý cho người lao động đến từ địa phương khác không những hữu ích trong việc công tác quản lý hành chính mà còn là điều cần thiết và mang nhiều ý nghĩa đối với người lao động.

Vào ngày 29/12/2015, Trung tâm nghiên cứu - tư vấn Công tác xã hội & Phát triển cộng đồng (SDRC) cùng hợp tác với Trung tâm Tư vấn Pháp lý cho Người nghèo Việt Nam tại TP.HCM đã tổ chức buổi tọa đàm về “Hỗ trợ pháp lý cho người lao động đến từ địa phương khác” tại Trường Cán bộ quản lý Nông nghiệp và Phát triển nông thôn II với sự tham gia của những đại diện chính quyền quận, huyện, các trung tâm và nhiều đơn vị khác nhau. Mục đích của buổi tọa đàm là báo cáo về những hoạt động của dự án “Thúc đẩy và bảo vệ quyền lợi cho người lao động đến từ địa phương khác tại TP. Hồ Chí Minh”, đồng thời cũng để ghi nhận thêm các giải pháp cho vấn đề này.

Trợ giúp pháp lý là việc cung cấp dịch vụ pháp lý miễn phí cho người được trợ giúp pháp lý theo quy định của Luật trợ giúp pháp lý, giúp người được trợ giúp pháp lý bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình, nâng cao hiểu biết pháp luật, ý thức tôn trọng và chấp hành pháp luật; góp phần vào việc phổ biến, giáo dục pháp luật, bảo vệ công lý, bảo đảm công bằng xã hội, phòng ngừa, hạn chế tranh chấp và vi phạm pháp luật.

Bà Nguyễn Thị Ngọc Bích - Giám đốc SDRC phát biểu

Hiện nay, vì bản chất của người lao động (NLĐ) đến từ địa phương khác là việc dịch chuyển chỗ ở từ nơi này sang nơi khác nên sẽ có nhiều vấn đề pháp lý phát sinh. Những vấn đề bao gồm việc đăng ký lưu trú, tạm trú, đăng ký kết hôn, đăng ký nhập học cho con và các vấn đề an sinh xã hội (ASXH), bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm xã hội (BHXH)… Đặc biệt hiện nay người lao động đến từ địa phương khác thường ít quan tâm đến việc đăng ký lưu trú, tạm trú, chỉ khi con họ đến tuổi đi học, họ mới lo đăng ký lưu trú, chỉ để nộp hồ sơ xin học cho con. Các người chủ nhà trọ, chủ doanh nghiệp cũng ít hỗ trợ việc này, nếu họ quản lý thì cũng chỉ mang tính chất đối phó. Do đó, các vấn đề an ninh trật tự, tệ nạn xã hội dễ phát sinh và nhiều đối tượng tội phạm dễ dàng lợi dụng tình hình này.

Về nội dung mà NLĐ cần hỗ trợ pháp lý thường xoay quanh các vấn đề về ASXH, BHXH, BHYT, cư trú, kết hôn, hộ tịch, và nhập học cho con cái. Về hình thức, nhiều hình thức hỗ trợ pháp lý đã được thực hiện thông qua các buổi tuyên truyền miệng, phát hành các ấn phẩm, sổ tay trợ giúp về pháp luật, loa phát thanh, internet, các buổi tọa đàm, hội thảo … Về cách thức tổ chức, tuy các cơ quan chức năng đã thực hiện các biện pháp hỗ trợ pháp lý, tiếp cận đến người lao động hơn nhưng vẫn còn nhiều NLĐ không thể tham gia các hình thức như tuyên truyền miệng, buổi tọa đàm, hội thảo vì thời gian của họ rất hạn hẹp, chỉ rảnh một chút vào buổi tối. Vì thế nên khi xây dựng các hoạt động hỗ trợ pháp lý cho họ, nhà tổ chức phải tìm hiểu và chọn lọc thời gian, địa điểm phù hợp nhất cho những người sẽ tham dự.

Hiện nay dự án “Thúc đẩy và bảo vệ quyền lợi cho NLĐ đến từ địa phương khác tại TP.HCM” do Trung tâm nghiên cứu - tư vấn Công tác xã hội & Phát triển cộng đồng (SDRC) cùng hợp tác với Trung tâm Tư vấn Pháp lý cho Người nghèo Việt Nam tại TP.HCM đã làm thí điểm tại 4 phường: Phường Tân Phú và Tăng Nhơn Phú A của quận 9; Phường Hiệp Thành và Trung Mỹ Tây của quận 12, trong thời gian 8 tháng – từ tháng 5 đến tháng 12 năm 2015. Dự án được xây dựng nhằm giải quyết hai vấn đề: NLĐ thực hiện được quyền lợi về cư trú tại nơi đến và tiếp cận các dịch vụ công. Thông qua các hoạt động truyền thông như tư vấn lưu động, phát các tờ rơi, in bảng quy trình đăng ký tạm trú… do dự án thực hiện, người lao động đã có ý thức chấp hành các quy định pháp luật về cư trú, đồng thời họ cũng hiểu được các quy định của nhà nước về dịch vụ công và ASXH. Đặc biệt, với bảng Quy trình đăng ký tạm trú được soạn thảo ngắn gọn theo Thông tư 35/2014/TT-BCA ngày 9/9/2014, người dân, người ở trọ và chủ nhà trọ sẽ biết thêm thông tin và có ý thức hơn về thủ tục đăng ký tạm trú, lưu trú. Ngoài ra, dự án còn thực hiện các buổi đối thoại với chính quyền địa phương cấp cơ sở, các buổi tập huấn nâng cao kiến thức pháp luật cư trú và các kĩ năng khác cho nhóm công nhân nòng cốt. Qua các buổi đối thoại, người dân hiểu rõ hơn về quyền và nghĩa vụ của họ đối với quy định của pháp luật, còn chính quyền địa phương thì hiểu rõ những khúc mắc của người dân đang cư trú, lưu trú tại địa phương.

Bà Nguyễn Thị Thu - Phó trưởng công an phường Tăng Nhơn Phú A - Quận 9 phát biểu

Tuy các công tác hỗ trợ pháp lý vẫn còn nhiều hạn chế về hình thức nhưng với những đóng góp ý kiến và hỗ trợ của các cộng tác viên, tổ chức, cơ quan đã giúp xây dựng những giải pháp mới trong thời gian sắp tới. Mục tiêu của các giải pháp này là tập trung truyền thông pháp luật theo chuyên đề, xác định thời gian, địa điểm thuận tiện cho người tham dự và tập trung trợ giúp pháp lý cho các công nhân tại các khu công nghiệp và khu nhà trọ.

Sau khi dự án thực hiện thí điểm thành công ở bốn phường đã nêu trên, nhiều ý kiến cho rằng dự án cần mở rộng quy mô đến các địa phương khác để thực hiện công tác truyền thông – tư vấn pháp luật giúp cho NLĐ biết rõ hơn về Luật Cư trú và chấp hành luật pháp hơn. Các cấp chính quyền dễ kiểm soát, quản lý tốt hơn an ninh trật tự xã hội.

Huang Hui Shan tường thuật