Fri, 07/22/2016 - 17:08 - 326 Views

Trần Thị Thanh Sa*

TÓM TẮT

            Các nghiên cứu trước đây trên thế giới đã chỉ ra mối liên hệ mật thiết giữa phụ nữ và môi trường. Phụ nữ vừa là nhân tố chính tác động đến môi trường, vừa là tác nhân chịu ảnh hưởng đầu tiên và trực tiếp từ môi trường. Bởi sự liên hệ mật thiết đó, phụ nữ có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ tài nguyên, môi trường khu vực họ sinh sống.

            Tham luận này nghiên cứu vai trò của phụ nữ so với nam giới tại các khu vực ven biển và hải đảo tại tỉnh Quảng Ngãi, nơi có các hoạt động kinh tế - xã hội liên quan đến tài nguyên và môi trường biển. Các kết quả nghiên cứu cho thấy, trong một số hoạt động kinh tế như: đánh bắt và nuôi trồng thủy hải sản, nam giới có vai trò quyết định chính. Nhưng trong các hoạt động kinh tế khác như: trồng trọt, chăn nuôi, dịch vụ kinh doanh ăn uống ven biển, nghề làm nước mắm,… thì phụ nữ là người nắm giữ vai trò và quyền quyết định chính. Ngoài các hoạt động kinh tế, các hoạt động xã hội và trong gia đình tại các địa phương ven biển tỉnh Quảng Ngãi, người phụ nữ có vai trò chủ đạo, nắm giữ tài chính và quyết định các công việc trong gia đình và ngoài xã hội.

            Với những vai trò quan trọng như vậy, phụ nữ tại các khu vực ven biển tỉnh Quảng Ngãi ý thức được sự quan trọng của tài nguyên biển và môi trường biển khu vực đang sinh sống. Do đó, các hoạt động bảo vệ tài nguyên và môi trường biển được phụ nữ tiến hành: thu gom rác thải trong gia đình, do hoạt động kinh doanh ăn uống, rác thải trên bãi biển,… Đối với tài nguyên biển, do nam giới là người trực tiếp tiếp xúc với nguồn tài nguyên, vì vậy phụ nữ góp phần bảo vệ bằng cách tác động đến hành động của nam giới trong việc quy định kích cỡ mắc lưới, qua đó quy định kích cỡ các loài thủy hải sản được khai thác. Đi đôi với việc bảo vệ tài nguyên – môi trường khu vực ven biển là các hoạt động cụ thể trong việc phát triển bền vững khu vực ven biển, từ phát triển bền vững về kinh tế, xã hội và môi trường của phụ nữ tại địa phương.

            Ngoài ra, tham luận cũng đề cập đến cơ hội phát triển du lịch cộng đồng với mục đích bảo vệ môi trường biển tại các khu vực ven biển tỉnh Quảng Ngãi. Các khu vực ven biển tỉnh Quảng Ngãi chưa có nhiều tiềm năng và cơ hội lớn để phát triển du lịch cộng đồng. Chỉ có huyện đảo Lý Sơn là có nhiều tiềm năng nhất để phát triển loại hình du lịch cộng đồng này. Tuy nhiên, việc phát triển loại hình du lịch cộng đồng trên đảo phải đảm bảo môi trường biển ven đảo không bị ô nhiễm vì hiện tại, đảo đã quá tải khách du lịch và lượng rác thải hằng ngày được đưa ra biển ngày càng nhiều trong khi nhà máy xử lý chất thải chưa đi vào hoạt động.



* Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Thành phố Hồ Chí Minh