Wed, 11/26/2014 - 13:34 - 589 Views

Ngô Thị Thu Trang,

Khoa Địa lý,

Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQG. TP.HCM

Tóm tắt

 Đô thị hoá là một xu thế tất yếu của các nước đang phát triển nói chung và Việt nam nói riêng, nhất là những thành phố lớn như thủ đô Hà Nội hoặc Thành Phố Hồ Chí Minh. Trong đó khu vực ven đô phát triển nhanh và mang tính chất tự phát đã tạo nên một bộ mặt riêng biệt của khu vực chuyển đổi giữa nông thôn lên đô thị. Lối sống khu vực ven đô thay đổi nhanh trong quá trình đô thị hóa, nhất là vai trò người phụ nữ bị tác động giữa văn hóa truyền thống và sự tiếp cận của nhịp sống hiện đại. Tuy nhiên sự thay đổi này vẫn còn để lại nhiều mâu thuẫn trong bối cảnh văn hóa phương đông khi vai trò phụ nữ phải đảm bảo “tam tòng”, “ tứ đức”. Phụ nữ tham gia vào việc làm tạo thu nhập nhưng cũng phải bảo đảm cho việc chăm sóc gia đình. Nhìn từ góc độ địa lý, tác giả tiếp cận sự chuyển đổi lối sống, vai trò người phụ nữ thuộc ba nhóm dân cư trên địa bàn nghiên cứu gồm: Nhóm dân có quyền sở hữu đất đai cư trú lâu đời tại địa phương, và nhóm dân thuê trọ (tìm thấy ở khu vực dân cư lâu đời và khu vực phát triển tự phát). Nhóm dân cư mới có sở hữu đất đai (cư trú trong những khu quy hoạch theo chương trình dự án). Với những phương pháp tiếp cận khác nhau trên cơ sở phỏng vấn sâu (45 mẫu), bảng hỏi (304 mẫu) và quan sát thực tế tại Quận ven Bình Tân, một trong những khu vực ven đô với tốc độ đô thị hóa cao của Thành Phố Hồ Chí Minh. Tác giả đã nhìn nhận sự khác biệt trong việc chuyển đổi vai trò của phụ nữ thuộc ba nhóm dân cư này. Sự chuyển đổi từ cuộc sống nông thôn lên đô thị đã “đặt” người phụ nữ vào vai trò kép. Họ muốn thoát ra quan niệm gia trưởng trong gia đình và ngày càng khẳng định vai trò độc lập của mình trong xã hội, nhưng cũng phải bảo đảm việc chăm sóc, vun vén cho hạnh phúc gia đình. Quyền và nghĩa vụ của người phụ nữ được nâng cao cũng là nguyên nhân của những mâu thuẫn gia đình. Qua bài viết tác giả muốn trình bày những thay đổi vai trò phụ nữ trong quá trình đô thị hóa của khu vực ven đô và những mâu thuẫn gia đình do những thay đổi mang lại. Vai trò phụ nữ thể hiện cụ thể ở vai trò quyết định, vai trò nội trợ, chăm sóc con cái và gia đình cùng với xu hướng độc lập của người phụ nữ trong xã hội chuyển đổi từ nông thôn lên đô thị.

Từ khoá : Vai trò phụ nữ, đô thị hoá, vùng ven, thay đổi lối sống.